ತಲೆ ಸುತ್ತು: ಕಾರಣಗಳು, BPPV ಲಕ್ಷಣಗಳು, ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಮತ್ತು ಯಾವಾಗ ವೈದ್ಯರನ್ನು ನೋಡಬೇಕು

ತಕ್ಷಣದ ಉತ್ತರ: ತಲೆ ಸುತ್ತು ಒಂದೇ ಕಾಯಿಲೆಯ ಹೆಸರು ಅಲ್ಲ; ಇದು ಒಂದು ಲಕ್ಷಣ. ಕೆಲವರಿಗೆ ಕೋಣೆ ಸುತ್ತುತ್ತಿರುವಂತೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ, ಕೆಲವರಿಗೆ ಕಣ್ಣು ಕತ್ತಲಾಗುತ್ತದೆ, ಕೆಲವರಿಗೆ ನಡೆಯುವಾಗ ತೊಲಗುವಂತೆ ಅಥವಾ ಸಮತೋಲನ ಹೋಗುವಂತೆ ಅನಿಸುತ್ತದೆ. ಮಲಗಿದಾಗ ಪಕ್ಕಕ್ಕೆ ತಿರುಗಿದ ತಕ್ಷಣ, ಮೇಲಕ್ಕೆ ನೋಡಿದಾಗ ಅಥವಾ ಕೆಳಗೆ ಬಾಗಿದಾಗ ಕೆಲವು ಕ್ಷಣಗಳ ತೀವ್ರ ಸುತ್ತು ಬಂದರೆ ಬಿಪಿಪಿವಿ ಸಾಮಾನ್ಯ ಕಾರಣವಾಗಿರಬಹುದು. ಆದರೆ ತಲೆ ಸುತ್ತುವಿಕೆಗೆ ಜೊತೆ ಕೈಕಾಲು ದುರ್ಬಲತೆ, ಮಾತು ಜಾರುವುದು, ಎರಡು ಕಾಣುವುದು, ಎದೆ ನೋವು, ಮೂರ್ಛೆ, ಏಕಾಏಕಿ ಕೇಳುವಿಕೆ ಕಡಿಮೆಯಾಗುವುದು, ಹೊಸ ತೀವ್ರ ತಲೆನೋವು ಅಥವಾ ನಡೆಯಲಾಗದ ಸ್ಥಿತಿ ಇದ್ದರೆ ತಕ್ಷಣ ತುರ್ತು ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಪಡೆಯಬೇಕು.

ರೋಗಿಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಹೇಗೆ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ?

ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಹಲವರು “ತಲೆ ಸುತ್ತುತ್ತಿದೆ”, “ಕೋಣೆ ಸುತ್ತುತ್ತಿದೆ”, “ಮಲಗಿದಾಗ ತಲೆ ತಿರುಗುತ್ತದೆ”, “ಪಕ್ಕಕ್ಕೆ ತಿರುಗಿದರೆ ಚಕ್ಕರ್ ಬರುತ್ತದೆ”, “ಕಣ್ಣು ಕತ್ತಲಾಗುತ್ತದೆ”, “ನಡೆಯಲು ತೊಲಗುತ್ತೇನೆ”, “ದೇಹ ಹಗುರವಾಗುತ್ತದೆ”, “ವಾಂತಿ ಬರೋ ಹಾಗೆ ಆಗುತ್ತದೆ” ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಈ ಮಾತುಕತೆ ಪದಗಳು ಬಹಳ ಮುಖ್ಯ, ಏಕೆಂದರೆ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಮಾತು ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಸೂಚನೆ ಕೊಡಬಹುದು.

ಕೋಣೆ ಸುತ್ತುವ ಭಾವನೆ ಇದ್ದರೆ ಒಳಕಿವಿ ಅಥವಾ ಬಿಪಿಪಿವಿ ಮಾದರಿ ಯೋಚಿಸಬೇಕು. ಕಣ್ಣು ಕತ್ತಲಾಗುವುದು, ಬೆವರು, ದುರ್ಬಲತೆ ಇದ್ದರೆ ಬಿಪಿ, ಸಕ್ಕರೆ, ನೀರಿನ ಕೊರತೆ ಅಥವಾ ರಕ್ತಹೀನತೆ ನೋಡಬೇಕು. ನಡೆಯುವಾಗ ತೊಲಗುವುದು ಹೆಚ್ಚಾದರೆ ಸಮತೋಲನ ವ್ಯವಸ್ಥೆ, ನರ, ಕಣ್ಣು, ಔಷಧಿ ಪರಿಣಾಮ ಮತ್ತು ವಯಸ್ಸಿನ ಬಿದ್ದುಕೊಳ್ಳುವುದು risk ನೋಡಬೇಕು.

ತಲೆ ಸುತ್ತು ಎಂದರೆ ಏನು?

ತಲೆ ಸುತ್ತು ಅಂದರೆ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಒಂದೇ ಅನುಭವ ಅಲ್ಲ. ಕೆಲವರು ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಎಲ್ಲವೂ ತಿರುಗುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಕೆಲವರಿಗೆ “ಮೂರ್ಛೆ ಬರುವಂತೆ” ಅನಿಸುತ್ತದೆ. ಕೆಲವರಿಗೆ ತಲೆ ಭಾರ, ಗಿರಗಿರ, ಕಾಲು ನೆಲ ಹಿಡಿಯದಂತೆ, ಅಥವಾ ಅಲುಗಾಡುವಂತೆ ಅನಿಸುತ್ತದೆ. ವೈದ್ಯರಿಗೆ ಮುಖ್ಯ ಪ್ರಶ್ನೆ: “ನಿಮಗೆ ಕೋಣೆ ಸುತ್ತುತ್ತಿದೆಯಾ, ನೀವು ಸುತ್ತುತ್ತಿದ್ದೀರಾ, ಇಲ್ಲವೇ ಕಣ್ಣು ಕತ್ತಲಾಗುತ್ತಿದೆಯಾ?”

ಈ ವ್ಯತ್ಯಾಸದಿಂದಲೇ ಪರೀಕ್ಷೆ ಮತ್ತು ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಬದಲಾಗುತ್ತದೆ. ಬಿಪಿಪಿವಿಗೆ ಮ್ಯಾನುವರ್ ಬೇಕಾಗಬಹುದು, ಮೈಗ್ರೇನ್ ಸಂಬಂಧಿತ ತಲೆ ಸುತ್ತಿಗೆ ಕಾರಕ control ಬೇಕಾಗಬಹುದು, ಬಿಪಿ/ಸಕ್ಕರೆ ಸಮಸ್ಯೆಗೆ ಫಿಜಿಷಿಯನ್ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಬೇಕಾಗಬಹುದು. ಆದ್ದರಿಂದ ಒಂದೇ ಮಾತ್ರೆ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಸರಿಯಾದ ಉತ್ತರ ಅಲ್ಲ.

ಬಿಪಿಪಿವಿ ಮಾದರಿ: ಮಲಗಿದಾಗ ಅಥವಾ ಪಕ್ಕಕ್ಕೆ ತಿರುಗಿದಾಗ ತಲೆ ಸುತ್ತು

ಬಿಪಿಪಿವಿಯಲ್ಲಿ ತಲೆ ಸುತ್ತು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ತಲೆಯ ಸ್ಥಿತಿ ಬದಲಾದಾಗ ಬರುತ್ತದೆ. ಹಾಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಪಕ್ಕಕ್ಕೆ ತಿರುಗಿದಾಗ, ಮಲಗಿ ಎದ್ದಾಗ, ಮೇಲಕ್ಕೆ ನೋಡಿದಾಗ, ಕೆಳಗೆ ಬಾಗಿದಾಗ ಅಥವಾ ಕೂದಲು ತೊಳೆಯಲು ತಲೆ ಹಿಂದಕ್ಕೆ ಹಾಕಿದಾಗ ಕೆಲವು ಕ್ಷಣಗಳ ತೀವ್ರ ಸುತ್ತು ಬರಬಹುದು. ವಾಂತಿ ಭಾವನೆ ಇರಬಹುದು, ಆದರೆ ದಾಳಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಒಂದು ನಿಮಿಷದೊಳಗೆ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ.

ಇದು ಒಳಕಿವಿಯ ಸಮತೋಲನ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಇರುವ ಸಣ್ಣ calcium ಕಣಗಳು ತಪ್ಪು ಕ್ಯಾನಾಲ್ಗೆ ಹೋಗುವುದರಿಂದ ಆಗುತ್ತದೆ. ಡಿಕ್ಸ್-ಹಾಲ್‌ಪೈಕ್ ಪರೀಕ್ಷೆ ಮತ್ತು ರೋಲ್ ಪರೀಕ್ಷೆ ಮೂಲಕ ಯಾವ ಕ್ಯಾನಾಲ್, ಯಾವ ಬದಿ ಎಂದು ತಿಳಿಯಲು ಸಹಾಯವಾಗುತ್ತದೆ. ನಂತರ ಎಪ್ಲಿ, ಬಿಬಿಕ್ಯೂ ರೋಲ್, ಗುಫೋನಿ ಮುಂತಾದ repositioning ಮ್ಯಾನುವರ್s ಮಾಡಬಹುದು. ಕೇವಲ ಮಾತ್ರೆ ಕಣಗಳನ್ನು ಸರಿಯಾದ ಜಾಗಕ್ಕೆ ತರುವುದಿಲ್ಲ.

ತಲೆ ಸುತ್ತುವಿಕೆಯ ಸಾಮಾನ್ಯ ಕಾರಣಗಳು

• ಬಿಪಿಪಿವಿ: ಹಾಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ ತಿರುಗುವುದು, ಮೇಲಕ್ಕೆ ನೋಡುವುದು, ಬಾಗುವುದು ಇಂತಹ ಚಲನೆಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಕ್ಷಣಗಳ ಕೋಣೆ ಸುತ್ತುವ ಭಾವನೆ.
• ಮೈಗ್ರೇನ್ ಸಂಬಂಧಿತ ಸುತ್ತು: ತಲೆನೋವು ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೂ ಬೆಳಕು, ಶಬ್ದ, ಪರದೆ, ಪ್ರಯಾಣ, ನಿದ್ರೆ ಕೊರತೆ, fasting ಕಾರಣದಿಂದ ಗಿರಗಿರ.
• ವೆಸ್ಟಿಬ್ಯುಲರ್ neuritis: ಜ್ವರ ಅಥವಾ viral illness ನಂತರ ಗಂಟೆಗಳ ಅಥವಾ ದಿನಗಳ ತೀವ್ರ ವೆರ್ಟಿಗೋ.
• ಮೆನಿಯರ್ ಮಾದರಿ: ಕಿವಿ ತುಂಬಿದಂತೆ, ಕಿವಿಯಲ್ಲಿ ಶಬ್ದ, ಕೇಳುವಿಕೆ ಕಡಿಮೆ-ಹೆಚ್ಚು ಆಗುವುದು ಮತ್ತು ತಲೆ ಸುತ್ತು.
• ಬಿಪಿ, ಸಕ್ಕರೆ, ನೀರಿನ ಕೊರತೆ, ರಕ್ತಹೀನತೆ: ಕೋಣೆ ಸುತ್ತುವುದಕ್ಕಿಂತ ಕಣ್ಣು ಕತ್ತಲಾಗುವುದು, ದುರ್ಬಲತೆ, ಮೂರ್ಛೆ ಭಾವನೆ.
• ಔಷಧಿ ಪರಿಣಾಮ: ನಿದ್ರೆ ತರಿಸುವ ಔಷಧಿ, ಬಿಪಿ ಔಷಧಿ, sedative, allergy ಮಾತ್ರೆ ಅಥವಾ ತುಂಬಾ ದಿನ ವೆರ್ಟಿಗೋ ಮಾತ್ರೆ.
• ನರ ಸಂಬಂಧಿತ ಕಾರಣಗಳು: ಮಾತು ಜಾರುವುದು, ಕೈಕಾಲು ದುರ್ಬಲತೆ, ಎರಡು ಕಾಣುವುದು, ನಡೆಯಲಾಗದಂತಹ ಎಚ್ಚರಿಕೆಗಳ ಜೊತೆ ತಲೆ ಸುತ್ತು.

ಮೈಗ್ರೇನ್ ಕೂಡ ತಲೆ ಸುತ್ತಿಸಬಹುದು

ವೆಸ್ಟಿಬ್ಯುಲರ್ ಮೈಗ್ರೇನ್ ಇರುವವರಿಗೆ ಪ್ರತಿಸಾರಿ ತಲೆನೋವು ಇರಲೇಬೇಕು ಎಂಬುದಿಲ್ಲ. ಕೆಲವರು “ತಲೆ ಭಾರ”, “ನೆಲ ಸರಿಯಿಲ್ಲ”, “ಬೆಳಕು ತಾಳಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ”, “ಶಬ್ದ ಕಿರಿಕಿರಿ”, “ಪ್ರಯಾಣದಲ್ಲಿ ವಾಂತಿ”, “ಪರದೆ ನೋಡಿದರೆ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತದೆ” ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. Attack ಕೆಲವು ನಿಮಿಷ, ಕೆಲವು ಗಂಟೆ ಅಥವಾ ಒಂದು ದಿನವೂ ಇರಬಹುದು.

ಇದು ಬಿಪಿಪಿವಿಯಂತೆ ಪ್ರತಿಸಾರಿ ಪಕ್ಕಕ್ಕೆ ತಿರುಗಿದಾಗ ಮಾತ್ರ ಕೆಲವು ಕ್ಷಣ ಬರುವುದಿಲ್ಲ. ನಿದ್ರೆ ಕೊರತೆ, ಊಟ ಬಿಡುವುದು, ನೀರಿನ ಕೊರತೆ, ಒತ್ತಡ, hormonal change, ಪರದೆ ಸಮಯ, caffeine ಅಥವಾ alcohol ಕಾರಕ ಆಗಬಹುದು. ಚಿಕಿತ್ಸೆಗಳಲ್ಲಿ ನಿದ್ರೆ ಸರಿಪಡಿಸುವುದು, ನೀರು, regular meals, ಕಾರಕ ದಿನಚರಿ ಮತ್ತು ಅಗತ್ಯವಿದ್ದರೆ ಮೈಗ್ರೇನ್ ಔಷಧಿs ಇರಬಹುದು.

ಬಿಪಿ, ಸಕ್ಕರೆ, ಬಿಸಿಲು ಮತ್ತು ನೀರಿನ ಕೊರತೆ

ಬಿಸಿಲು, ಹೆಚ್ಚು ಬೆವರು, ಕಡಿಮೆ ನೀರು, ಊಟ ಬಿಡುವುದು, ಡಯಾಬಿಟಿಸ್ ಔಷಧಿ, ಬಿಪಿ ಔಷಧಿ, loose motion, ವಾಂತಿ ಅಥವಾ ರಕ್ತಹೀನತೆ ಕಾರಣದಿಂದ ಕೆಲವರಿಗೆ ತಲೆ ಸುತ್ತು ಅಥವಾ ಮಯக்கம் ಬರಬಹುದು. ನಿಂತ ತಕ್ಷಣ ಕಣ್ಣು ಕತ್ತಲಾಗುವುದು, ಬೆವರು, ಕೈಕಾಲು ನಡುಗುವುದು, ದುರ್ಬಲತೆ, ಹೃದಯ ಜೋರಾಗಿ ಬಡಿತ ಇವು inner-ear ವೆರ್ಟಿಗೋಗಿಂತ ಬೇರೆ ಮಾದರಿ ಆಗಿರಬಹುದು.

ಇಲ್ಲಿ sitting ಮತ್ತು ನಿಂತಿರುವುದು ಬಿಪಿ, ಸಕ್ಕರೆ ಅಳತೆ, ಹೀಮೋಗ್ಲೋಬಿನ್, ನೀರಿನ ಪ್ರಮಾಣ status, ಇಸಿಜಿ ಅಥವಾ ಫಿಜಿಷಿಯನ್ ಪರಿಶೀಲನೆ ಬೇಕಾಗಬಹುದು. ಬಿಪಿಪಿವಿ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಎಪ್ಲಿ ಮ್ಯಾನುವರ್ ಉಪಯೋಗವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಅದಕ್ಕಾಗಿ ಮೊದಲು ಮಾದರಿ ಗುರುತಿಸುವುದು ಮುಖ್ಯ.

ಕಿವಿ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಇದ್ದರೆ ಗಮನಿಸಬೇಕು

ತಲೆ ಸುತ್ತುವಿಕೆಗೆ ಜೊತೆ ಒಂದು ಕಿವಿಯಲ್ಲಿ ಕೇಳುವಿಕೆ ಕಡಿಮೆ, ಕಿವಿ ತುಂಬಿದಂತೆ, ಕಿವಿಯಲ್ಲಿ ಶಬ್ದ, ear pressure ಅಥವಾ ಏಕಾಏಕಿ ಕೇಳುವಿಕೆ ಕಡಿಮೆ ಇದ್ದರೆ ENT ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ಮುಖ್ಯ. ಮೆನಿಯರ್ disease, labyrinthitis, ವೆಸ್ಟಿಬ್ಯುಲರ್ neuritis, ಏಕಾಏಕಿ sensorineural ಕೇಳುವಿಕೆ ಕಡಿಮೆ ಇಂತಹ ಕಾರಣಗಳು ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಪರೀಕ್ಷೆ ಮತ್ತು ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಕೇಳುತ್ತವೆ.

ಏಕಾಏಕಿ ಒಂದು ಕಿವಿಯಲ್ಲಿ ಕೇಳಿಸದಿದ್ದರೆ “ಸಾಧಾರಣ ಚಕ್ಕರ್” ಎಂದು ಕಾಯಬೇಡಿ. Audiometry ಅಥವಾ ಕೇಳುವಿಕೆ ಪರೀಕ್ಷೆ ಬೇಗ ಬೇಕಾಗಬಹುದು. ಕೆಲವರಿಗೆ ವಿಎನ್‌ಜಿ ಮೂಲಕ ಕಣ್ಣು ಚಲನೆ ಮತ್ತು ವೆಸ್ಟಿಬ್ಯುಲರ್ ಮಾದರಿ ನೋಡಲಾಗುತ್ತದೆ.

ತುರ್ತು ಎಚ್ಚರಿಕೆ ಲಕ್ಷಣಗಳು

ಕೆಳಗಿನ ಲಕ್ಷಣಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವುದಾದರೂ ಇದ್ದರೆ ಮನೆಯಲ್ಲಿ rest ಅಥವಾ YouTube exercise ಮಾಡಿ ಸಮಯ ಕಳೆಯಬೇಡಿ:

• ಮುಖ ಬಾಗುವುದು, ಕೈ ಅಥವಾ ಕಾಲು ದುರ್ಬಲತೆ, numbness
• ಮಾತು ಜಾರುವುದು, confusion, fits ಅಥವಾ ಮೂರ್ಛೆ
• ಎರಡು ಕಾಣುವುದು, vision ಕಡಿಮೆಯಾಗುವುದು, ನಡೆಯಲಾಗದ ಸ್ಥಿತಿ
• ಎದೆ ನೋವು, ಉಸಿರಾಟ ತೊಂದರೆ, palpitations ಅಥವಾ ಮೂರ್ಛೆ
• ಹೊಸ ತೀವ್ರ ತಲೆನೋವು, ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ವಾಂತಿ, neck stiffness
• ತಲೆ injury ನಂತರ ಹೊಸ ತಲೆ ಸುತ್ತು ಅಥವಾ ತಕ್ಷಣ ಕೇಳುವಿಕೆ ಕಡಿಮೆ

ವೈದ್ಯರು ಯಾವ ಪರೀಕ್ಷೆ ಮಾಡಬಹುದು?

ಮೊದಲು ಇತಿಹಾಸ ಮುಖ್ಯ. ತಲೆ ಸುತ್ತು ಎಷ್ಟು ಹೊತ್ತು ಇರುತ್ತದೆ, ಯಾವ ಚಲನೆಯಿಂದ ಬರುತ್ತದೆ, ಕೋಣೆ ಸುತ್ತುತ್ತಿದೆಯಾ ಅಥವಾ ಕಣ್ಣು ಕತ್ತಲಾಗುತ್ತಿದೆಯಾ, ಕಿವಿ ಲಕ್ಷಣಗಳಿವೆಯಾ, ಮೈಗ್ರೇನ್ ಇತಿಹಾಸ ಇದೆಯಾ, ಬಿಪಿ/ಸಕ್ಕರೆ/thyroid/ರಕ್ತಹೀನತೆ ಇದೆಯಾ, ಯಾವ ಔಷಧಿ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದೀರಿ ಎಂದು ವೈದ್ಯರು ಕೇಳುತ್ತಾರೆ.

Position-ಕಾರಕed ಸುತ್ತುವಿಕೆ ಇದ್ದರೆ ಡಿಕ್ಸ್-ಹಾಲ್‌ಪೈಕ್ ಮತ್ತು ರೋಲ್ ಪರೀಕ್ಷೆ ಮಾಡಬಹುದು. ಕಣ್ಣು ಚಲನೆ ಮಾದರಿ ತಿಳಿಯಲು ವಿಎನ್‌ಜಿ ಬೇಕಾಗಬಹುದು. ಕಿವಿ ಲಕ್ಷಣ ಇದ್ದರೆ ಕೇಳುವಿಕೆ ಪರೀಕ್ಷೆ. Faintness ಇದ್ದರೆ ಬಿಪಿ, ಸಕ್ಕರೆ, ಹೀಮೋಗ್ಲೋಬಿನ್, ಇಸಿಜಿ ಮತ್ತು ಫಿಜಿಷಿಯನ್ ಪರಿಶೀಲನೆ. Neurological ಎಚ್ಚರಿಕೆ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಇದ್ದರೆ ತುರ್ತು neurological assessment ಮತ್ತು imaging ಬೇಕಾಗಬಹುದು. ಎಲ್ಲರಿಗೂ MRI ಬೇಕು ಎಂದಿಲ್ಲ.

ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಕಾರಣದ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತ

• ಬಿಪಿಪಿವಿ: ಸರಿಯಾದ ಕ್ಯಾನಾಲ್/ಬದಿ ತಿಳಿದು repositioning ಮ್ಯಾನುವರ್.
• ಮೈಗ್ರೇನ್: ಕಾರಕ control, ನಿದ್ರೆ, ನೀರಿನ ಪ್ರಮಾಣ, ಮೈಗ್ರೇನ್ ಚಿಕಿತ್ಸೆ.
• ವೆಸ್ಟಿಬ್ಯುಲರ್ neuritis: acute care ನಂತರ ವೆಸ್ಟಿಬ್ಯುಲರ್ rehabilitation.
• ಮೆನಿಯರ್ ಮಾದರಿ: ಕೇಳುವಿಕೆ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ, diet advice, ಔಷಧಿs ಮತ್ತು follow-up.
• ಬಿಪಿ/ಸಕ್ಕರೆ/ರಕ್ತಹೀನತೆ/ನೀರಿನ ಕೊರತೆ: ಫಿಜಿಷಿಯನ್-led correction; ವೆರ್ಟಿಗೋ ಮಾತ್ರೆ ಮಾತ್ರ ಸಾಕಾಗುವುದಿಲ್ಲ.
• Balance ದುರ್ಬಲತೆ: guided exercises, ಬಿದ್ದುಕೊಳ್ಳುವುದು ತಡೆಗಟ್ಟುವಿಕೆ ಮತ್ತು walking confidence training.

ತುಂಬಾ ದಿನ sedating ವೆರ್ಟಿಗೋ ಔಷಧಿs ತೆಗೆದುಕೊಂಡರೆ ನಿದ್ರೆ, reaction ಸಮಯ, ಬಿದ್ದುಕೊಳ್ಳುವುದು risk ಮತ್ತು ಸಮತೋಲನ recovery ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತದೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ವಯಸ್ಸಾದವರಲ್ಲಿ ಇದು ಮುಖ್ಯ. ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ತಲೆ ಸುತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಗುರಿ ದಾಳಿ ಮುಚ್ಚುವುದು ಅಲ್ಲ; ಕಾರಣ ಕಂಡು ಹಿಡಿದು ಮತ್ತೆ ಬಾರದಂತೆ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು.

ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿ ಏನು ಮಾಡಬೇಕು?

Attack ಬಂದಾಗ ಮೊದಲು ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳಿ ಅಥವಾ ಮಲಗಿ. ವಾಹನ ಓಡಿಸುವುದು, ಬೈಕ್, ಮೆಟ್ಟಿಲು, ಈಜು, cooking near fire, ಯಂತ್ರ, rooftop work ತಪ್ಪಿಸಿ. ತಕ್ಷಣ ಎದ್ದು ನಡೆಯಬೇಡಿ. ಯಾವ ಬದಿಗೆ ತಿರುಗಿದಾಗ ಬರುತ್ತದೆ, ಎಷ್ಟು ಕ್ಷಣ ಇರುತ್ತದೆ, ವಾಂತಿ, ತಲೆನೋವು, ಕಿವಿ ಶಬ್ದ, ಬಿಪಿ/ಸಕ್ಕರೆ ಅಳತೆ, ತೆಗೆದುಕೊಂಡ ಔಷಧಿ ಇವೆಲ್ಲ note ಮಾಡಿ.

ಬಿಪಿಪಿವಿ confirm ಆಗದಿದ್ದರೆ random ಎಪ್ಲಿ ಅಥವಾ ಬೇರೆ ಮ್ಯಾನುವರ್ ಮಾಡಬೇಡಿ. ತಪ್ಪಾದ ಬದಿ ಅಥವಾ ತಪ್ಪಾದ ಕ್ಯಾನಾಲ್ ಮ್ಯಾನುವರ್ ಮಾಡಿದರೆ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗಬಹುದು. ಎಚ್ಚರಿಕೆ ಲಕ್ಷಣಗಳಿದ್ದರೆ ಮನೆ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಅಲ್ಲ, ತುರ್ತು ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಮೊದಲು.

ಯಾವ ಪರೀಕ್ಷೆ ಮೊದಲು ಬೇಕು?

ತಲೆ ಸುತ್ತುವಿಕೆಯ ಪರೀಕ್ಷೆ ಒಂದೇ ಪ್ಯಾಕೇಜ್ ಆಗಿರಬಾರದು. ಮಲಗಿದಾಗ ಅಥವಾ ಪಕ್ಕಕ್ಕೆ ತಿರುಗಿದಾಗ ಕೋಣೆ ಸುತ್ತಿದರೆ ಮೊದಲು positional ಪರೀಕ್ಷೆಗಳು ಮುಖ್ಯ. ಕಿವಿ ಶಬ್ದ, ಕಿವಿ ತುಂಬಿದಂತೆ, ಅಥವಾ ಕೇಳುವಿಕೆ ಬದಲಾವಣೆ ಇದ್ದರೆ ಕೇಳುವಿಕೆ ಪರೀಕ್ಷೆ ಮೊದಲಿಗೆ ಬೇಕಾಗಬಹುದು. ಗಂಟೆಗಳ ಕಾಲ ಸುತ್ತು, ಕಣ್ಣು ಚಲನೆ ಬದಲಾವಣೆ ಅಥವಾ ಮರುಮರು ವಾಂತಿ ಇದ್ದರೆ ವೆಸ್ಟಿಬ್ಯುಲರ್ ಪರೀಕ್ಷೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡಬಹುದು.

ನಿಂತ ತಕ್ಷಣ ಕಣ್ಣು ಕತ್ತಲಾಗುವುದು, ಬೆವರು, ದುರ್ಬಲತೆ, ಡಯಾಬಿಟಿಸ್ ಇತಿಹಾಸ ಇದ್ದರೆ ಬಿಪಿ, ಸಕ್ಕರೆ, ರಕ್ತಹೀನತೆ, ನೀರಿನ ಪ್ರಮಾಣ ಮತ್ತು ಔಷಧಿ ಪರಿಶೀಲನೆ ಮುಖ್ಯ. ಎದೆ ನೋವು, ಮೂರ್ಛೆ, ಹೃದಯ ಬಡಿತ ಇದ್ದರೆ ಇಸಿಜಿ ಅಥವಾ ಫಿಜಿಷಿಯನ್ ಸಲಹೆ ಬೇಕಾಗಬಹುದು. ನರ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಇದ್ದರೆ ತುರ್ತು ಪರೀಕ್ಷೆ ತಡ ಮಾಡಬಾರದು.

ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ತಲೆ ಸುತ್ತದಂತೆ ಹೇಗೆ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು?

ತಡೆಗಟ್ಟುವಿಕೆ ಕಾರಣದ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತ. ಬಿಪಿಪಿವಿ ಮತ್ತೆ ಬರಬಹುದು, ಆದ್ದರಿಂದ ಬಿದ್ದುಕೊಳ್ಳದಂತೆ ಎಚ್ಚರಿಕೆ, ಸರಿಯಾದ ಮ್ಯಾನುವರ್ ನಂತರ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಮತ್ತು follow-up ಮುಖ್ಯ. ಮೈಗ್ರೇನ್ ಮಾದರಿಯಿದ್ದರೆ ನಿದ್ರೆ, ಊಟದ ಸಮಯ, ನೀರು, ಪರದೆ ವಿರಾಮ, ಒತ್ತಡ ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವುದು ಮತ್ತು ಕಾರಕ ದಿನಚರಿ ಉಪಯೋಗವಾಗುತ್ತದೆ.

ವಯಸ್ಸಾದವರಲ್ಲಿ ಮನೆ ಸುರಕ್ಷತೆ ಕೂಡ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಭಾಗವೇ. ಸಡಿಲ ಹಾಸಿಗೆ, ಜಾರಿ ಹೋಗುವ bathroom ನೆಲ, ರಾತ್ರಿ ಬೆಳಕು ಇಲ್ಲದಿರುವುದು, support ಇಲ್ಲದ ಮೆಟ್ಟಿಲು, loose slippers ಇವು ಬಿದ್ದುಕೊಳ್ಳುವುದು risk ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತವೆ. ಇವುಗಳನ್ನು ಸರಿಪಡಿಸುವುದು ಔಷಧಿಗಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಮುಖ್ಯವಲ್ಲ.

ಕೆಲಸ, ಓದು ಮತ್ತು ವಾಹನ ಓಡಿಸುವ ಸುರಕ್ಷತೆ

ತಲೆ ಸುತ್ತು ತಕ್ಷಣ ಬರುತ್ತಿದ್ದರೆ ವಾಹನ ಓಡಿಸುವುದು, ಬೈಕ್, ಯಂತ್ರ, ಈಜು, ಎತ್ತರದ ಕೆಲಸ, ಜನಸಂದಣಿ ಮೆಟ್ಟಿಲುಗಳು unsafe ಆಗಬಹುದು. ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಲ್ಲಿ ಊಟ ಬಿಡುವುದು, ನಿದ್ರೆ ಕೊರತೆ, ಹೆಚ್ಚು ಪರದೆ ಸಮಯ, ನೀರಿನ ಕೊರತೆ ಲಕ್ಷಣ ಹೆಚ್ಚಿಸಬಹುದು. ಕಚೇರಿ ಕೆಲಸದವರಲ್ಲಿ ಒತ್ತಡ, ಬೆಳಕು, ಪರದೆ glare, ತಕ್ಷಣ ಎದ್ದು ನಿಲ್ಲುವುದು ಅಥವಾ ಮೈಗ್ರೇನ್ ಕಾರಕ ಪಾತ್ರವಹಿಸಬಹುದು.

Attack control ಆಗುವವರೆಗೆ risky ಕೆಲಸ ತಪ್ಪಿಸಿ. ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಮರಳುವ ಮೊದಲು ನಡೆಯುವುದು stable ಆಗಿದೆಯೇ, ತುರ್ತು ಎಚ್ಚರಿಕೆ ಲಕ್ಷಣಗಳಿಲ್ಲವೇ, ಚಿಕಿತ್ಸೆ response ಇದೆಯೇ, ಕೆಲಸದ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ಬಿದ್ದರೆ ಅಪಾಯವಿದೆಯೇ ಎಂದು ನೋಡಬೇಕು. Safety ಮೊದಲು, ಕೆಲಸದ ವೇಗ ನಂತರ.

ವಯಸ್ಸಾದವರು, ಡಯಾಬಿಟಿಸ್ ಮತ್ತು pregnancy

ವಯಸ್ಸಾದವರಲ್ಲಿ ತಲೆ ಸುತ್ತು ಬಿದ್ದುಕೊಳ್ಳುವುದು, fracture ಮತ್ತು head injury ಅಪಾಯ ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ. ರಾತ್ರಿ bathroomಗೆ ಹೋಗುವಾಗ light, non-slip footwear, support rail, ನಿಧಾನವಾಗಿ ಎದ್ದು ನಿಲ್ಲುವುದು ಮತ್ತು ಔಷಧಿ ಪರಿಶೀಲನೆ ಮುಖ್ಯ. ಡಯಾಬಿಟಿಸ್ ಇದ್ದರೆ low ಸಕ್ಕರೆ, high ಸಕ್ಕರೆ, ನೀರಿನ ಕೊರತೆ, neuropathy ಮತ್ತು ಔಷಧಿ timing ಎಲ್ಲವೂ ತಲೆ ಸುತ್ತುವಿಕೆ ಹೆಚ್ಚಿಸಬಹುದು.

Pregnancyಯಲ್ಲಿ low ಬಿಪಿ, ರಕ್ತಹೀನತೆ, ನೀರಿನ ಕೊರತೆ, ವಾಂತಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿರಬಹುದು. ಆದರೆ severe ತಲೆನೋವು, blurred vision, swelling, ಮೂರ್ಛೆ, ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ವಾಂತಿ ಅಥವಾ chest ಲಕ್ಷಣ ಇದ್ದರೆ obstetric advice ಬೇಕು. Pregnancy ತಲೆ ಸುತ್ತು ಅನ್ನು “ಸಾಧಾರಣ” ಎಂದು ಮಾತ್ರ ಬಿಡಬೇಡಿ.

ವೈದ್ಯರಿಗೆ ಹೇಳಬೇಕಾದ ಮಾಹಿತಿ

3-5 ದಾಳಿs ಬಗ್ಗೆ ಚಿಕ್ಕ ದಿನಚರಿ ಇಡಿ. ಯಾವಾಗ ಆರಂಭವಾಯಿತು, ಎಷ್ಟು ಹೊತ್ತು ಇತ್ತು, ಯಾವ ಚಲನೆಯಿಂದ ಬಂದಿತು, ಕೋಣೆ ಸುತ್ತಿತ್ತಾ, ಕಣ್ಣು ಕತ್ತಲಾಗಿತ್ತಾ, ಕಿವಿ ಲಕ್ಷಣವಿತ್ತಾ, ತಲೆನೋವು ಇದೆಯಾ, ಬಿಪಿ/ಸಕ್ಕರೆ ಅಳತೆ ಏನು, ಹೊಸ ಔಷಧಿ ಆರಂಭಿಸಿದ್ದೀರಾ, ಬಿದ್ದಿದ್ದೀರಾ – ಇವು ನಿದಾನಗೆ ಬಹಳ ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತವೆ.

“ತಲೆ ಸುತ್ತುತ್ತಿದೆ” ಎಂಬ ಒಂದು ಮಾತು ಸಾಕಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಮಾತುಕತೆಯ ಪದಗಳನ್ನು ನಿಖರವಾಗಿ ಹೇಳಿ: “ಮಲಗಿದಾಗ ತಲೆ ತಿರುಗುತ್ತದೆ”, “ಕಣ್ಣು ಕತ್ತಲಾಗುತ್ತದೆ”, “ನಡೆಯಲು ತೊಲಗುತ್ತೇನೆ”, “ಕಿವಿಯಲ್ಲಿ ಶಬ್ದ ಇದೆ”. ಇದರಿಂದ unnecessary ಪರೀಕ್ಷೆಗಳು ಕಡಿಮೆ ಆಗಿ ಸರಿಯಾದ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಬೇಗ ಶುರುವಾಗುತ್ತದೆ.

Follow-up ಯಾವಾಗ ಬೇಕು?

ಚಿಕಿತ್ಸೆಯ ನಂತರವೂ ತಲೆ ಸುತ್ತು ಮತ್ತೆ ಬಂದರೆ, ಮಾದರಿ ಬದಲಾಗಿದರೆ, ಕಿವಿ ಲಕ್ಷಣ ಆರಂಭವಾದರೆ, ನಡೆಯುವ confidence ಕಡಿಮೆಯಾದರೆ, ಕೆಲಸ ಅಥವಾ ವಾಹನ ಓಡಿಸುವುದು safe ಆಗದಿದ್ದರೆ follow-up ಬೇಕು. ಬಿಪಿಪಿವಿ recurrence, ಮೈಗ್ರೇನ್, ಬಿಪಿ/ಸಕ್ಕರೆ variation, ಔಷಧಿ ಬದಿ ಪರಿಣಾಮ ಮತ್ತು ವೆಸ್ಟಿಬ್ಯುಲರ್ ದುರ್ಬಲತೆ ಒಬ್ಬ ರೋಗಿಯಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟಿಗೆ ಇರಬಹುದು.

Follow-upನಲ್ಲಿ ಮ್ಯಾನುವರ್ response, exercise ಯೋಜನೆ, ಔಷಧಿ need, ಬಿದ್ದುಕೊಳ್ಳುವುದು risk, ಕೇಳುವಿಕೆ status ಮತ್ತು ಮುಂದಿನ ಪರೀಕ್ಷೆ ನಿರ್ಧರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಉದ್ದೇಶ ಲಕ್ಷಣವನ್ನು ಮಾತ್ರ ಮುಚ್ಚುವುದು ಅಲ್ಲ; ಕಾರಣ ಕಂಡು ಹಿಡಿದು ಅಪಾಯ ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವುದು.

ಸಾಮಾನ್ಯ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು

ತಲೆ ಸುತ್ತು ಎಂದರೆ ಎಲ್ಲವೂ ವೆರ್ಟಿಗೋನಾ?

ಇಲ್ಲ. ಕೋಣೆ ಸುತ್ತುವ ಭಾವನೆ ಇದ್ದರೆ ವೆರ್ಟಿಗೋ ಆಗಬಹುದು. ಕಣ್ಣು ಕತ್ತಲಾಗುವುದು, ದುರ್ಬಲತೆ, ಮೂರ್ಛೆ ಭಾವನೆ ಅಥವಾ imಸಮತೋಲನ ಬೇರೆ ಕಾರಣಗಳಿಂದ ಬರಬಹುದು.

ಮಲಗಿದಾಗ ಪಕ್ಕಕ್ಕೆ ತಿರುಗಿದರೆ ತಲೆ ಸುತ್ತುತ್ತದೆ. ಇದು ಬಿಪಿಪಿವಿನಾ?

ಇದು ಬಿಪಿಪಿವಿಯ classic ಮಾದರಿ ಆಗಿರಬಹುದು, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಕೆಲವು ಕ್ಷಣಗಳ ಸುತ್ತುವಿಕೆ ಇದ್ದರೆ. ಡಿಕ್ಸ್-ಹಾಲ್‌ಪೈಕ್ ಅಥವಾ ರೋಲ್ ಪರೀಕ್ಷೆ ಮೂಲಕ ದೃಢಪಡಿಸಬೇಕು.

ಎಪ್ಲಿ ಮ್ಯಾನುವರ್ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಮಾಡಬಹುದೇ?

ಬಿಪಿಪಿವಿ confirm ಆಗಿ ಬದಿ/ಕ್ಯಾನಾಲ್ ತಿಳಿದಿದ್ದರೆ ವೈದ್ಯರು guidance ನಂತರ ಮಾಡಬಹುದು. ನಿದಾನ ಇಲ್ಲದೆ random ಮ್ಯಾನುವರ್ ಮಾಡಬೇಡಿ.

ಯಾವ ವೈದ್ಯರು ನೋಡಬೇಕು?

Spinning, position ಕಾರಕ ಅಥವಾ ಕಿವಿ ಲಕ್ಷಣ ಇದ್ದರೆ ENT/ವೆರ್ಟಿಗೋ ತಜ್ಞರು. ಬಿಪಿ/ಸಕ್ಕರೆ/ದುರ್ಬಲತೆ ಮಾದರಿ ಇದ್ದರೆ ಫಿಜಿಷಿಯನ್. ಎಚ್ಚರಿಕೆ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಇದ್ದರೆ ತುರ್ತು/neurologist.

ತಲೆ ಸುತ್ತು ಸಂಪೂರ್ಣ ಗುಣವಾಗುತ್ತದೆಯೇ?

ಹಲವು ಕಾರಣಗಳು treatable. ಆದರೆ ಬಿಪಿಪಿವಿ, ಮೈಗ್ರೇನ್, ಬಿಪಿ/ಸಕ್ಕರೆ, ರಕ್ತಹೀನತೆ ಮತ್ತು ವೆಸ್ಟಿಬ್ಯುಲರ್ ದುರ್ಬಲತೆ ಪ್ರತಿ ಒಂದಕ್ಕೂ ಬೇರೆ ಯೋಜನೆ ಬೇಕು.

ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ತಲೆ ಸುತ್ತು, ವೆರ್ಟಿಗೋ ಅಥವಾ ಸಮತೋಲನ problem ಇದ್ದರೆ: non-ತುರ್ತು consultationಗಾಗಿ +91 7393062200 ಗೆ ಕರೆ ಅಥವಾ ವಾಟ್ಸಾಪ್ ಮಾಡಿ.

ವೈದ್ಯಕೀಯ ಸೂಚನೆ: ಈ ಲೇಖನ ರೋಗಿ ಶಿಕ್ಷಣಗಾಗಿ ಮಾತ್ರ. ಇದು ವೈಯಕ್ತಿಕ ನಿದಾನ ಅಥವಾ ಔಷಧಿ ಸೂಚನೆ ಅಲ್ಲ. ಕೈಕಾಲು ದುರ್ಬಲತೆ, ಮಾತು ಬದಲಾವಣೆ, ಎದೆ ನೋವು, ಮೂರ್ಛೆ, ಏಕಾಏಕಿ ಕೇಳುವಿಕೆ ಕಡಿಮೆ, severe ತಲೆನೋವು ಅಥವಾ ನಡೆಯಲಾಗದ ಸ್ಥಿತಿ ಇದ್ದರೆ ತುರ್ತು ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಪಡೆಯಿರಿ.

ಉಲ್ಲೇಖ: NHS ತಲೆ ಸುತ್ತು overview.