चक्कर आणि व्हर्टिगो शब्दकोश: 51 सोपे शब्द

चक्कर आणि व्हर्टिगो शब्दकोश: 51 सोपे शब्द

ही glossary छोटे अर्थ समजण्यासाठी आहे. हा full article नाही. प्रत्येक शब्द सोप्या भाषेत दिला आहे, जेणेकरून patient आणि family पटकन समजू शकतील.

Report, prescription বা doctor এর কথায় কঠিন শব্দ দেখলে এখানে সহজ মানে দেখুন। इलाज বা diagnosis के लिए doctor से मिलना जरूरी है।

लक्षणे

डोके फिरणे: खोली किंवा आपण फिरत आहोत असे वाटणे.
चक्कर येणे: हलके, असंतुलित किंवा बेशुद्ध पडल्यासारखे वाटणे.
बेशुद्ध पडल्यासारखे वाटणे: उभे राहिल्यावर डोळ्यांसमोर अंधार येणे.
तोल जाणे: चालताना डगमगणे किंवा पडण्याची भीती वाटणे.
वस्तू हलताना दिसणे: चालताना समोरच्या वस्तू हलत आहेत असे वाटणे.
कानात आवाज: कानात घंटी, शीळ, गूं गूं किंवा भणभण आवाज येणे.
कान भरल्यासारखे वाटणे: कान बंद, जड किंवा दबावासारखा वाटणे.
अचानक पडणे: बेशुद्ध न होता अचानक खाली पडणे.
डोकं जड वाटणे: चक्करसोबत लक्ष आणि विचार मंद होणे.
प्रवासात चक्कर: गाडी, बस, बोट किंवा screen मुळे मळमळ आणि चक्कर.

कान आणि balance system

संतुलन प्रणाली: शरीर सरळ ठेवायला आणि डोक्याची हालचाल समजायला मदत करणारी प्रणाली.
आतील कान: कानाचा खोल भाग, जिथे ऐकणे आणि balance चे अवयव असतात.
अर्धवर्तुळाकार नलिका: डोकं कोणत्या दिशेने फिरते ते ओळखणाऱ्या नलिका.
ओटोलिथ अवयव: झुकणे आणि gravity ओळखणारे कानाचे अवयव.
कानातील crystals: लहान crystals; ते हलले तर BPPV होऊ शकतो.
संतुलनाची नस: कानातून मेंदूपर्यंत balance signal नेणारी नस.
एंडोलिम्फ: आतील कानातील एक खास fluid.
पेरिलिम्फ: आतील कानाभोवती असलेला दुसरा fluid.
कॉक्लिया: ऐकण्यासाठी मदत करणारा आतील कानाचा अवयव.

आजार

BPPV: कानातील crystals हलल्याने position बदलताना चक्कर येणे.
वेस्टिब्युलर न्युरायटिस: संतुलनाच्या नसेची सूज, ज्यामुळे जोराची आणि लांब चक्कर येऊ शकते.
लॅबिरिंथायटिस: आतील कानाची सूज, ज्यात चक्करसोबत hearing problem होऊ शकते.
मेनियर रोग: चक्कर, कानात आवाज, कान जड होणे आणि hearing कमी-जास्त होणे.
वेस्टिब्युलर मायग्रेन: migraine मुळे येणारी चक्कर; डोकेदुखी असू शकते किंवा नसू शकते.
PPPD: रोजची चक्कर, जी गर्दी, बाजार किंवा screen मुळे वाढू शकते.
MdDS: प्रवासानंतरही शरीर हलत किंवा झुलत आहे असे वाटणे.
SSCD: मोठा आवाज किंवा pressure मुळे चक्कर येणारी inner-ear condition.
अकूस्टिक न्युरोमा: ऐकणे आणि balance च्या नसेवरील benign गाठ.
मानेमुळे चक्कर: neck pain किंवा मान फिरवल्यावर dizziness वाढणे.
उभे राहिल्यावर BP कमी होणे: standing वर BP कमी होऊन faintness किंवा चक्कर येणे.
कानातून येणारा vertigo: inner ear किंवा balance nerve मुळे येणारा vertigo.
मेंदूमुळे येणारा vertigo: brain किंवा nervous system मुळे येणारा vertigo.
दोन्ही कानांचा balance कमकुवत: दोन्ही बाजूंचे vestibular function कमी होणे.

तपासण्या

निस्टॅग्मस: डोळे आपोआप वेगाने हलणे.
Dix-Hallpike test: BPPV पाहण्यासाठी common position test.
Supine roll test: आडवे पडून डोके फिरवून horizontal canal BPPV पाहणे.
HINTS exam: जोराच्या vertigo मध्ये danger signs पाहण्याची doctor exam.
VNG: video goggles ने डोळे आणि balance ची तपासणी.
ENG: जुनी eye-movement balance test.
vHIT: डोक्याच्या छोट्या जलद हालचालीने balance reflex तपासणे.
Caloric test: कानात warm/cool air किंवा water देऊन balance weakness तपासणे.
VEMP test: inner ear चे gravity sensors तपासणारी test.
Audiogram: hearing test.
Romberg test: उभे राहून balance तपासण्याची simple test.

उपचार

Crystal repositioning: BPPV crystals योग्य जागी नेणारी maneuver family.
Epley maneuver: posterior canal BPPV साठी common maneuver.
Semont maneuver: BPPV साठी एक वेगवान position maneuver.
BBQ roll maneuver: horizontal canal BPPV साठी maneuver.
Brandt-Daroff exercises: काही patients साठी घरी केली जाणारी repeated exercise.
Balance therapy: balance पुन्हा train करणारी therapy.
चक्करची औषधे: short-term relief साठी; दीर्घकाळ स्वतःहून घेऊ नका.

When to see a doctor quickly

चक्करसोबत हात-पायात कमजोरी, बोलण्यात त्रास, दोन दिसणे, खूप डोकेदुखी, बेशुद्ध पडणे, chest pain, नवीन hearing loss किंवा चालता न येणे असेल तर emergency care घ्या.

Important

कानात तेल घालणे, स्वतःहून चुकीची exercise करणे, किंवा चक्करची औषधे बरेच दिवस घेणे सुरक्षित नाही. आधी कारण समजून घ्या.

This page is for education only. It does not replace personal medical consultation.