BPPV ਵਾਰ ਵਾਰ ਕਿਉਂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਇਹ ਉਹ ਸਵਾਲ ਹੈ ਜੋ ਮਰੀਜ਼ ਪਹਿਲੇ successful maneuver ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੁਬਾਰਾ positional vertigo ਆਉਣ ਤੇ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਬੈੱਡ ਵਿੱਚ ਪਾਸਾ ਬਦਲਣ, ਥੱਲੇ ਵੇਖਣ, ਜਾਂ ਉੱਪਰ ਤੱਕਣ ਸਮੇਂ ਕੁਝ ਸਕਿੰਟਾਂ ਲਈ ਘੁੰਮਣ ਵਾਲਾ ਚੱਕਰ ਮੁੜ ਆਏ ਤਾਂ ਇਹ recurrent BPPV ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਇਸਦਾ ਮਤਲਬ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਇਹ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ ਕਿ ਪਹਿਲੀ treatment ਗਲਤ ਸੀ। ਕਈ ਵਾਰ BPPV ਦੀ nature ਹੀ ਅਜਿਹੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਕਿ crystals ਮੁੜ displace ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ. ਅਸਲ ਗੱਲ ਇਹ ਵੇਖਣੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਇਹ episode ਪਹਿਲਾਂ ਵਰਗਾ ਹੀ ਹੈ ਜਾਂ ਇਸ ਵਾਰ hearing, migraine, neuritis, ਜਾਂ ਕੋਈ central warning sign ਵੀ ਨਾਲ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ।
BPPV ਮੁੜ ਕਿਉਂ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ?
- ਉਮਰ ਨਾਲ otoconia ਨਰਮ ਜਾਂ unstable ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ
- Vitamin D ਦੀ ਘਾਟ ਅਤੇ bone health ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ
- osteopenia ਜਾਂ osteoporosis
- ਸਿਰ ਦੀ ਚੋਟ ਜਾਂ sudden positional strain
- vestibular migraine, Meniere disease ਵਰਗੀਆਂ ਇਕੱਠੀਆਂ conditions
ਕਿਵੇਂ ਪਤਾ ਲੱਗੇ ਕਿ ਇਹ ਫਿਰ BPPV ਹੀ ਹੈ?
Classic recurrent BPPV ਵਿੱਚ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਉਹੀ positional pattern ਵਾਪਸ ਆਉਂਦੀ ਹੈ: ਬੈੱਡ ਵਿੱਚ ਮੋੜ ਲੈਂਦੇ ਸਮੇਂ, ਉੱਪਰ ਵੇਖਣ ਤੇ, ਜਾਂ ਥੱਲੇ ਝੁਕਣ ਤੇ ਕੁਝ ਸਕਿੰਟਾਂ ਲਈ spinning. ਜੇ ਚੱਕਰ ਹੁਣ ਘੰਟਿਆਂ ਤੱਕ ਰਹੇ, new hearing loss ਆਵੇ, ਜਾਂ severe imbalance ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਸਿਰਫ਼ recurrent BPPV ਮੰਨਣਾ ਠੀਕ ਨਹੀਂ।
ਕੀ ਇਸ ਵਾਰ ਵੀ ਉਹੀ maneuver ਕਾਫੀ ਰਹੇਗਾ?
ਕਈ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਹਾਂ, ਪਰ ਹਰ ਵਾਰ ਨਹੀਂ. ਇਸ ਵਾਰ side ਬਦਲ ਸਕਦੀ ਹੈ, canal ਬਦਲ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਾਂ diagnosis ਹੀ ਵੱਖਰੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ. ਇਸ ਲਈ “ਪਿਛਲੀ ਵਾਰ Epley ਨਾਲ ਠੀਕ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਤਾਂ ਹੁਣ ਵੀ ਆਪ ਹੀ ਕਰ ਲਈਏ” ਇਹ ਹਰ ਮਰੀਜ਼ ਲਈ safe ਨਹੀਂ।
ਕਦੋਂ ਤੁਰੰਤ ENT ਨੂੰ ਦਿਖਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ?
- ਨਵੀਂ hearing loss, tinnitus, ਜਾਂ ear fullness ਹੋਵੇ
- ਚੱਕਰ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਲਗਾਤਾਰ ਰਹੇ
- double vision, weakness, speech change, severe headache ਹੋਵੇ
- ਬਾਰ ਬਾਰ ਡਿੱਗਣ ਜਾਂ ਚੱਲਣ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਅਸਥਿਰਤਾ ਹੋਵੇ
- home maneuver ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ pattern ਅਜੀਬ ਰਹੇ
Recurrence ਘਟਾਉਣ ਲਈ ਕੀ ਸੋਚਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ?
ਹਰ episode ਰੋਕਿਆ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦਾ. ਪਰ ਜੇ BPPV ਬਾਰ ਬਾਰ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ ਤਾਂ vitamin D status, bone health, migraine history, fall risk, ਅਤੇ positional trigger pattern ਦੀ ਸਮੀਖਿਆ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੈ. ਕਈ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਵਿੱਚ proper follow-up ਅਤੇ canal-specific reassessment random home treatment ਨਾਲੋਂ ਵਧੀਆ ਸਾਬਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਅਗਲਾ ਕੀ ਪੜ੍ਹਣਾ ਹੈ?
testing ਬਾਰੇ ਜਾਣਨ ਲਈ Punjabi VNG page ਪੜ੍ਹੋ. positional symptoms ਲਈ Punjabi positional vertigo guide ਵੀ ਉਪਯੋਗੀ ਹੈ. ਹੋਰ ਲੇਖਾਂ ਲਈ Punjabi vertigo hub ਵੇਖੋ।
Medical disclaimer: ਇਹ ਪੇਜ ਸਿੱਖਿਆ ਲਈ ਹੈ. recurrent vertigo ਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾਂ simple BPPV ਮੰਨਣਾ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਨਹੀਂ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਜਦੋਂ new red flags ਨਾਲ ਆਉਣ।