BPPV ಎಂದರೇನು ಎಂದು ಕೇಳುವವರು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಹೀಗೆ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ: ಹಾಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ ತಿರುಗಿದಾಗ, ಮೇಲೆ ನೋಡಿದಾಗ, ಕೆಳಗೆ ಬಾಗಿದಾಗ, ಅಥವಾ ತಕ್ಷಣ ಎದ್ದಾಗ ಕೆಲವೇ ಸೆಕೆಂಡ್ಗಳಿಗೆ ಕೋಣೆ ಸುತ್ತುವಂತೆ ತಲೆ ತಿರುಗುತ್ತದೆ. ಈ pattern ಇದ್ದರೆ ಅದು Benign Paroxysmal Positional Vertigo ಅಥವಾ BPPV ಆಗಿರಬಹುದು. ಇದು ಒಳಕಿವಿಯ ಸಮತೋಲನ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಅತ್ಯಂತ ಸಾಮಾನ್ಯ ಕಾರಣಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು.
ಬಹು ಮಂದಿಗೆ “ಇದು ಮೆದುಳಿನ ಸಮಸ್ಯೆಯೇ?” ಅಥವಾ “ಔಷಧಿ ಮಾತ್ರ ತೆಗೆದುಕೊಂಡರೆ ಸಾಲುತ್ತದೆಯೇ?” ಎಂಬ ಭಯ ಇರುತ್ತದೆ. ನಿಜವಾದ ಉತ್ತರ ಏನೆಂದರೆ, ಬಹುತೇಕ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ BPPV ಜೀವಾಪಾಯಕರಲ್ಲ. ಆದರೆ ಸರಿಯಾದ positional diagnosis ಮತ್ತು maneuver ಆಧಾರಿತ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಬಹಳ ಮುಖ್ಯ. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ತಲೆ ಸುತ್ತೂ BPPV ಅಲ್ಲ.
BPPV ಎಂದರೇನು?
BPPV ಎಂಬುದು Benign Paroxysmal Positional Vertigo ಯ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ರೂಪ. “Benign” ಎಂದರೆ ತಕ್ಷಣ ಪ್ರಾಣಾಪಾಯಕರಲ್ಲದ, “Paroxysmal” ಎಂದರೆ ಆಕಸ್ಮಿಕವಾಗಿ ಬರುವ, “Positional” ಎಂದರೆ ತಲೆ/ದೇಹದ ಸ್ಥಾನದೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿತ, “Vertigo” ಎಂದರೆ ಸುತ್ತುವ ಅನುಭವ.
ಒಳಕಿವಿಯಲ್ಲಿ ಸಮತೋಲನ ಕಾಯ್ದುಕೊಳ್ಳಲು ಕೆಲಸ ಮಾಡುವ semicircular canals ಮತ್ತು otolith organs ಇರುತ್ತವೆ. ಸಣ್ಣ calcium crystals ತಮ್ಮ ಸರಿಯಾದ ಜಾಗದಿಂದ ತಪ್ಪಿ canal ಒಳಗೆ ಬಂದಾಗ, ತಲೆ ಚಲನೆಯಾಗುವಾಗ ಮೆದುಳಿಗೆ ತಪ್ಪು ಸಂದೇಶ ಹೋಗಬಹುದು. ಆಗ ಭ್ರಮಣದಂತಿರುವ ತಲೆ ಸುತ್ತು ಬರುತ್ತದೆ.
BPPV ಲಕ್ಷಣಗಳು ಯಾವುವು?
- ಹಾಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಬದಿಗೆ ತಿರುಗಿದಾಗ ತೀವ್ರ ಸುತ್ತುವ ಅನುಭವ
- ಮೇಲೆ ನೋಡಿದಾಗ ಅಥವಾ ಕೆಳಗೆ ಬಾಗಿದಾಗ ಚಕ್ಕರಿ
- ಕೆಲವು ಸೆಕೆಂಡ್ಗಳಿಂದ ಒಂದು ನಿಮಿಷದೊಳಗೆ ಕಡಿಮೆಯಾಗುವ episode
- ಓಕರಿ, ಅಸ್ವಸ್ಥತೆ ಅಥವಾ ಸಮತೋಲನ ಸ್ವಲ್ಪ ತಪ್ಪಿದಂತೆ ಅನುಭವ
ದಿನಪೂರ್ತಿ ನಿರಂತರ ತಲೆ ಸುತ್ತು, ಹೊಸ ದುರ್ಬಲತೆ, ಮಾತಿನ ತೊಂದರೆ, ಡಬಲ್ ಕಾಣುವುದು, hearing loss ಅಥವಾ severe headache ಇದ್ದರೆ ಅದು BPPV ಮಾತ್ರ ಎಂದು ಊಹಿಸಬಾರದು.
BPPV ಯಾಕೆ ಬರುತ್ತದೆ?
ಎಲ್ಲರಲ್ಲೂ ಒಂದೇ ಕಾರಣ ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ವಯಸ್ಸಿನೊಂದಿಗೆ crystals ಸಡಿಲಾಗಬಹುದು. ಕೆಲವರಲ್ಲಿ ಸಣ್ಣ ತಲೆಗಾಯ, ದೀರ್ಘಕಾಲ ಮಲಗಿರುವುದು, ಹಳೆಯ ಒಳಕಿವಿ ಸಮಸ್ಯೆ, migraine history ಅಥವಾ ಕಾರಣವೇ ತಿಳಿಯದ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ BPPV ಕಾಣಬಹುದು. ಹಲವಾರು ರೋಗಿಗಳು “ಒಮ್ಮೆ ಶುರುವಾದ ಮೇಲೆ ಹಾಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ ತಿರುಗಲು ಭಯವಾಗುತ್ತಿದೆ” ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.
BPPV ರೋಗನಿರ್ಣಯ ಹೇಗೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ?
ಸರಿಯಾದ diagnosis ಗೆ history ಮಾತ್ರ ಸಾಲದು. ಲಕ್ಷಣ pattern ಕೇಳಿದ ನಂತರ ವೈದ್ಯರು Dix-Hallpike ಅಥವಾ side-lying positional test ಮಾಡಬಹುದು. ಇದರಲ್ಲಿ ತಲೆ ಚಲನೆಯ ವೇಳೆ ಕಣ್ಣುಗಳ ಚಲನೆ, vertigo trigger ಆಗುವ ವಿಧಾನ, ಮತ್ತು affected canal ಯಾವುದು ಎಂಬುದನ್ನು ನೋಡುವರು.
ಪ್ರತಿ ರೋಗಿಗೂ MRI ಅಥವಾ VNG ಬೇಕಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಆದರೆ picture ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗದಿದ್ದರೆ, symptoms ಹಲವು ರೀತಿಯದ್ದಾಗಿದ್ದರೆ, ಅಥವಾ ಬೇರೆ vestibular problem ಶಂಕೆ ಇದ್ದರೆ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳು ಬೇಕಾಗಬಹುದು.
BPPV ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಏನು?
BPPV ಗೆ ಮುಖ್ಯ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಮಾತ್ರೆ ಅಲ್ಲ, repositioning maneuver. Posterior canal BPPV ಯಲ್ಲಿ Epley maneuver ಬಹಳ ಉಪಯೋಗಿ. ಸರಿಯಾದ canal ಮತ್ತು side ಗುರುತಿಸಿ maneuver ಮಾಡಿದರೆ ಹಲವರಿಗೆ ಬೇಗ ಸುಧಾರಣೆ ಕಾಣಬಹುದು.
Vertigo tablets ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಅಸ್ವಸ್ಥತೆ ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಬಹುದು. ಆದರೆ ಅವು loose crystals ಅನ್ನು ಹಿಂದಕ್ಕೆ ಸಾಗಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಅದಕ್ಕೇ ಸರಿಯಾದ positional treatment ಮುಖ್ಯ.
ಮನೆಯಲ್ಲೇ ಏನು ಮಾಡಬಾರದು?
YouTube ನೋಡಿ random maneuver ಮಾಡಬೇಡಿ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ diagnosis ಖಚಿತವಾಗಿಲ್ಲದಿದ್ದರೆ. severe neck pain, neurological symptoms, hearing loss ಅಥವಾ fainting ಇದ್ದರೆ ಮೊದಲು emergency evaluation ಬೇಕು. ತಪ್ಪು ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದ maneuver ಪ್ರಯೋಜನ ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಬಹುದು.
Kannada ರೋಗಿಗೆ ಮುಂದಿನ ಸರಿಯಾದ ಪೇಜ್
ಪದದ ಅರ್ಥ ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳಲು ಮೊದಲು Kannada vertigo meaning page ಓದಿ. ಸಾಮಾನ್ಯ vertigo ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಗಾಗಿ vertigo FAQ ನೋಡಿ. positional ಚಕ್ಕರಿ pattern ಇದ್ದರೆ English BPPV guide ಕೂಡ ಸಹಾಯಕ.
ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕೇಳುವ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು
BPPV ಅಪಾಯಕಾರಿ ಕಾಯಿಲೆಯೇ?
ಬಹುತೇಕ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಅದು ತಕ್ಷಣ ಜೀವಾಪಾಯಕರಲ್ಲ. ಆದರೆ ಹೊಸ neurological red flags ಇದ್ದರೆ ಬೇರೆ ಕಾರಣ rule-out ಮಾಡಬೇಕು.
BPPV ಮತ್ತೆ ಬರಬಹುದೇ?
ಹೌದು, ಕೆಲವರಲ್ಲಿ recurrence ಆಗಬಹುದು. ಆದರೆ ಮತ್ತೆ positional reassessment ಮಾಡಿ maneuver ಮೂಲಕ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಮಾಡಬಹುದು.
ಔಷಧಿ ಮಾತ್ರ ಸಾಕೇ?
ಎಲ್ಲ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲೂ ಇಲ್ಲ. ನಿಜವಾದ ಸಮಸ್ಯೆ BPPV ಆಗಿದ್ದರೆ maneuver ಅಥವಾ targeted treatment ಹೆಚ್ಚು ಮುಖ್ಯ.
ತುರ್ತು ಅಲ್ಲದ ಸಲಹೆಗಾಗಿ: Prime ENT Center, Hardoi ಅನ್ನು +91 7393062200 ನಲ್ಲಿ ಸಂಪರ್ಕಿಸಿ.
Medical disclaimer: ಈ ಪುಟವು ರೋಗಿ ಶಿಕ್ಷಣಕ್ಕಾಗಿ ಮಾತ್ರ. ಆಕಸ್ಮಿಕ ದುರ್ಬಲತೆ, ಮಾತು ಜಾರುವುದು, ತೀವ್ರ ತಲೆನೋವು, ಎದೆನೋವು, ಮೂರ್ಛೆ ಅಥವಾ hearing loss ಇದ್ದರೆ ತಕ್ಷಣ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಸಹಾಯ ಪಡೆಯಿರಿ.
Reference: NIDCD balance disorders overview.