ચક્કરનો અર્થ ગુજરાતી માં એક જ શબ્દથી બધું સમજાતું નથી. કોઈ દર્દી કહે છે “માથું ફર્યું”, કોઈ કહે છે “રૂમ ફરતો લાગે છે”, કોઈ કહે છે “ઊભા થતાં આંખ અંધારી થઈ જાય છે”, અને કોઈ કહે છે “ચાલતાં સંતુલન નથી રહેતું.” આ ચારેય વાતો અલગ કારણ બતાવી શકે છે.
Dizziness અને vertigo વચ્ચે શું ફરક છે?
Dizziness સામાન્ય શબ્દ છે. તેમાં હલકાપણું, બેભાન થવાનું લાગવું, અસંતુલન અથવા રૂમ ફરવો બધું આવી શકે છે. Vertigo સામાન્ય રીતે એ સ્થિતિ માટે વપરાય છે જેમાં દર્દીને લાગે કે રૂમ ફરતો છે અથવા શરીર ફરતું હોય. એટલે દરેક ચક્કર vertigo નથી.
ઊભા થતાં ચક્કર આવે તો blood pressure, પાણીની કમી, sugar, anemia અથવા દવા અસર જોવી પડે. પથારીમાં વળતાં રૂમ ફરતો લાગે તો BPPV જેવી કાનની બેલેન્સ સમસ્યા વિચારવામાં આવે. ચાલતાં ડગમગાટ હોય તો કાન, આંખ, નસો, દવા અને ઉંમરથી સંબંધિત કારણો જોઈ શકાય.
ચક્કર સાથે હાથ-પગમાં નબળાઈ, બોલવામાં તકલીફ, ચહેરો વાંકો થવો, ડબલ દેખાવું, બેભાન થવું, નવો ભારે માથાનો દુખાવો, છાતીમાં દુખાવો, અચાનક સાંભળવામાં ઘટાડો અથવા ચાલવામાં અસમર્થતા હોય તો રાહ ન જોવી. આ જોખમી સંકેતો હોઈ શકે છે.
ડોક્ટરને બતાવવા જાઓ ત્યારે ચક્કર ક્યારે શરૂ થયું, કેટલો સમય રહ્યું, કઈ હલનચલનથી વધે છે, કાનમાં અવાજ કે સાંભળવામાં ઘટાડો છે કે નહીં, ઉલટી છે કે નહીં અને કોઈ નવી દવા શરૂ થઈ છે કે નહીં તે લખીને લઈ જવું. આ માહિતી સાચી તપાસ પસંદ કરવામાં મદદ કરે છે.
સંબંધિત માર્ગદર્શિકા: વર્ટિગો શું છે, BPPV, VNG ટેસ્ટ અને ઓનલાઇન સલાહ।
સંદર્ભ: NHS dizziness guidance
આ પેજ દર્દી શિક્ષણ માટે છે. વ્યક્તિગત નિદાન અને સારવાર માટે ENT અથવા વર્ટિગો નિષ્ણાતની સલાહ જરૂરી છે.
Read next — from Dr. Porwal's vertigo library