BPPV কি বুলি বহুতে সোধে, বিশেষকৈ যেতিয়া বিছনাত কাষ সলাই, তললৈ নমি, ওপৰলৈ চাই বা আচম্বিতে উঠিলে কিছুমান ছেকেণ্ডৰ বাবে ঘূৰণি অনুভৱ হয়। এনে pattern থাকিলে সেয়া Benign Paroxysmal Positional Vertigo বা BPPV হ’ব পাৰে। ই ভিতৰৰ কাণৰ balance system-ৰ এক সাধাৰণ সমস্যা।
অনেকে ভাবে এইটো stroke নেকি বা মগজুৰ ডাঙৰ সমস্যা নেকি। অধিকাংশ ক্ষেত্ৰত BPPV তৎক্ষণাত জীৱন-সংকটজনক নহয়, কিন্তু ঠিক diagnosis আৰু maneuver-ভিত্তিক treatment খুব গুৰুত্বপূর্ণ। সকলো মূৰ ঘূৰা BPPV নহয়।
BPPV কি?
BPPV-ৰ full form হৈছে Benign Paroxysmal Positional Vertigo। “Benign” মানে সাধাৰণতে তৎক্ষণাত বিপজ্জনক নহয়, “Paroxysmal” মানে হঠাতে episode হিচাপে আহে, “Positional” মানে মূৰ বা দেহৰ অৱস্থান সলালেই trigger হয়, আৰু “Vertigo” মানে ঘূৰণি অনুভৱ।
ভিতৰৰ কাণত সৰু calcium crystal থাকে যিবোৰ balance system-ৰ অংশ। এই crystal-সমূহ নিজৰ ঠিক ঠাইৰ পৰা সৰি semicircular canal-লৈ গ’লে, মূৰ সলাবৰ সময়ত মগজুলৈ ভুল signal যাব পাৰে। তাৰ ফলত কোঠা ঘূৰা বা মূৰ ঘূৰা অনুভৱ হয়।
BPPV-ৰ লক্ষণবোৰ কেনেকুৱা?
- বিছনাত কাষ সলালেই তীব্র ঘূৰণি
- ওপৰলৈ চাইলে বা তললৈ নমিলে মূৰ ঘূৰা
- episode কিছুমান ছেকেণ্ড বা এক মিনিটৰ ভিতৰত কমি যোৱা
- বমি বমি ভাব, অস্বস্তি বা অলপ imbalance
দিনভৰ ধৰি অবিৰাম মূৰ ঘূৰা, হাত-ভৰিৰ দুৰ্বলতা, কথা জড়ানো, hearing loss, double vision বা severe headache থাকিলে এইটো কেৱল BPPV বুলি ধৰি ল’ব নালাগে।
BPPV কিয় হয়?
সকলোৰে একেটা কাৰণ নাথাকে। বয়স বাড়িলে crystal সৰি যাব পাৰে। কিছুমানৰ সৰু head injury-ৰ পাছত, দীঘলীয়া time শুই থাকিলেও, migraine history থাকিলেও বা একেবাৰে স্পষ্ট কাৰণ নোহোৱাকৈও BPPV হ’ব পাৰে।
BPPV diagnosis কেনেকৈ কৰে?
history শুনিলেই যথেষ্ট নহয়। positional vertigo-ৰ pattern বুজি লোৱাৰ পাছত ডাক্তৰে Dix-Hallpike বা অন্য positional test কৰিব পাৰে। এই test-এ কোন দিশ আৰু কোন canal জড়িত আছে সেয়া বুজিবলৈ সহায় কৰে।
প্ৰত্যেকজনৰ MRI বা VNG নালাগে। কিন্তু picture স্পষ্ট নহ’লে, mixed symptom থাকিলে বা অন্য balance disorder সন্দেহ থাকিলে বেছি test লাগিব পাৰে।
BPPV-ৰ চিকিৎসা কি?
মুখ্য চিকিৎসা tablet নহয়, repositioning maneuver। posterior canal BPPV-ত Epley maneuver খুব উপকাৰী হ’ব পাৰে। ঠিক side আৰু ঠিক canal চিনাক্ত কৰি maneuver কৰিলে বহু রোগীয়ে দ্ৰুত আৰাম পায়।
vertigo medicine-এ কেতিয়াবা nausea বা discomfort কমাব পাৰে, কিন্তু loose crystal-সমূহক সঠিক ঠাইলৈ উভতাই নিদিয়ে। সেয়ে targeted positional treatment-ই মূল কথা।
ঘৰত কি নকৰিব?
YouTube চাই random maneuver নকৰিব, বিশেষকৈ diagnosis নিশ্চিত নহ’লে। neck pain, neurological red flag, hearing loss বা fainting থাকিলে প্ৰথমে emergency evaluation প্ৰয়োজন।
Assamese ৰোগীৰ বাবে পরবর্তী উপকাৰী পৃষ্ঠা
শব্দৰ অৰ্থ বুজিবলৈ প্ৰথমে Assamese vertigo meaning page পঢ়ক। সাধাৰণ vertigo প্ৰশ্ন থাকিলে vertigo FAQ চাওক। clinical detail বেছি লাগে যদি, English BPPV guide সহায়ক।
সাধাৰণ প্রশ্ন
BPPV বিপজ্জনক নেকি?
বেছিভাগ ক্ষেত্ৰত তৎক্ষণাত বিপজ্জনক নহয়। কিন্তু red flag থাকিলে অন্য কাৰণ rule-out কৰা দৰকাৰ।
BPPV আকৌ আহিব পাৰে নেকি?
হয়, কিছুমানৰ recurrence হ’ব পাৰে। কিন্তু পুনৰ positional assessment আৰু maneuver-ৰে চিকিৎসা কৰা যায়।
কেৱল medicine যথেষ্ট নেকি?
সকলো ক্ষেত্ৰত নহয়। যদিহে মূল সমস্যা BPPV হয়, targeted maneuver বেছি উপকাৰী।
জৰুৰী নহয় এনে পৰামৰ্শৰ বাবে: Prime ENT Center, Hardoi-ত +91 7393062200 ত যোগাযোগ কৰক।
Medical disclaimer: এই পৃষ্ঠা ৰোগী শিক্ষাৰ বাবে। আচমকা দুৰ্বলতা, কথা জড়ানো, মূৰ্চ্ছা, hearing loss, severe headache বা বুকুৰ ব্যথা থাকিলে তৎক্ষণাত চিকিৎসা লওক।
Reference: NIDCD balance disorders overview.