ଚକ୍କର କିମ୍ବା ମୁଣ୍ଡ ବୁଲିବାର ମେଡିକାଲ ଅର୍ଥ କ’ଣ ସେଥି ଏକେ ନୁହେଁ। କାହାକୁ କୋଠା ଘୁରୁଥିବା ଲାଗେ, କାହାକୁ ହାଲୁକା ଲାଗେ, କାହାକୁ ଭୁଇଁକୁ ପଡ଼ିଯିବା ପରି ଲାଗେ, ଆଉ କାହାକୁ ଚାଲିବା ବେଳେ ଅସନ୍ତୁଳନ ହୁଏ। ତେଣୁ “ଚକ୍କର” ନିଜେ diagnosis ନୁହେଁ, ଏକ symptom description ଅଟେ।
ଓଡିଆରେ ଲୋକେ “ମୁଣ୍ଡ ବୁଲିବା”, “ମୁଣ୍ଡ ଘୁରିବା”, “ସବୁ ଘୁରୁଛି”, କିମ୍ବା “ହାଲୁକା ଲାଗୁଛି” କହିପାରନ୍ତି। ଏହାର medical meaning ସବୁବେଳେ ଏକେ ହୁଏ ନାହିଁ।
ଏହା vertigo କେବେ ହୁଏ?
ରୋଗୀଙ୍କୁ ଘର ଘୁରୁଥିବା ଲାଗିଲେ, ଶୋଇ ଘୁରିଲେ spinning ହେଲେ, କିମ୍ବା ମୁଣ୍ଡର position ବଦଳିଲେ କିଛି second ପାଇଁ ଚକ୍କର ଆସିଲେ ଏହା vertigo ହୋଇପାରେ। BPPV, vestibular neuritis, Meniere disease, vestibular migraine ଏହି category ଭିତରେ ପଡ଼େ।
ଏହା dizziness କେବେ କୁହାଯାଏ?
ଲକ୍ଷଣ ଅଧିକ ହାଲୁକା, blackout feeling, ଦୁର୍ବଳତା, କିମ୍ବା “ଭୁଇଁକୁ ପଡ଼ିଯିବି” ପରି ଲାଗିଲେ ଏହା dizziness / presyncope pattern ହୋଇପାରେ। ସେଠାରେ blood pressure, dehydration, anemia, sugar, କିମ୍ବା cardiac କାରଣ ମହତ୍ତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଅଟେ।
Inner-ear vertigo ପାଇଁ କେଉଁ ଲକ୍ଷଣ ଇଙ୍ଗିତ କରେ?
ଶୋଇ ଘୁରିଲେ spinning
ଉପରକୁ ଦେଖିଲେ କିମ୍ବା ନମିଲେ ଚକ୍କର
କିଛି second କିମ୍ବା minute ର attacks
ବାନ୍ତି ଭାବ କିମ୍ବା imbalance
କେବେ କେବେ hearing ଲକ୍ଷଣ
କେବେ ତୁରନ୍ତ ଡାକ୍ତରଙ୍କୁ ଦେଖାଇବେ?
ନୂଆ hearing loss
double vision, ଦୁର୍ବଳତା, କଥାର ପରିବର୍ତ୍ତନ
severe headache
continuous vomiting
ଚାଲିବାକୁ ନ ପାରିବା ଭଳି imbalance କିମ୍ବା ପୁଣି ପୁଣି ପଡ଼ିଯିବା
ଆଗକୁ କ’ଣ ପଢ଼ିବେ?
ଅଧିକ ଓଡିଆ ସହାୟତା ପାଇଁ Odia glossary hub ଦେଖନ୍ତୁ। BPPV pattern ବୁଝିବାକୁ Odia BPPV page ଉପଯୋଗୀ। test context ପାଇଁ VNG guide ମଧ୍ୟ ପଢ଼ନ୍ତୁ।
Medical disclaimer: ଏହି ପୃଷ୍ଠା ଶିକ୍ଷା ପାଇଁ। “ଚକ୍କର” ଶବ୍ଦ ନିଜେ diagnosis ନୁହେଁ।
⚠️ कब तुरंत डॉक्टर के पास जाएं
102 / 108 पर कॉल करें या तुरंत नज़दीकी अस्पताल जाएं अगर चक्कर या सिर घूमने के साथ इनमें से कुछ भी हो:
शरीर के एक तरफ अचानक कमज़ोरी या सुन्नपन
बोलने में दिक्कत, बात समझने में परेशानी, या चेहरा एक तरफ झुक जाना
अचानक बहुत तेज़ सिरदर्द (ज़िंदगी का सबसे तेज़ सिरदर्द)
दोहरी दिखाई देना या अचानक दिखना बंद होना
बैठे होने पर ठीक लगे लेकिन सीधी लाइन में चल न पाएं
बेहोशी, सीने में दर्द, या धड़कन तेज़ होना
एक कान से अचानक सुनाई बंद होना चक्कर के साथ
लगातार चक्कर 24 घंटे से ज़्यादा (एपिसोड में नहीं)
ये स्ट्रोक, ब्रेनस्टेम की समस्या, या गंभीर न्यूरोलॉजिकल कारण हो सकते हैं।
अगर सुनिश्चित नहीं हैं तो 60-सेकंड Red Flag Self-Check करें।
About this article
Who wrote this? Written and medically reviewed by Dr. Prateek Kumar Porwal — DNB ENT, CAMVD-certified ENT and vestibular specialist at Prime ENT Center, Hardoi.
How was this page created? Based on clinical experience treating vertigo and BPPV patients at Prime ENT Center, standard vestibular medicine references (Bárány Society criteria, AAO-HNS guidelines), and questions patients commonly ask in OPD. It is reviewed periodically for accuracy.
Why was this page created? To help patients understand vertigo and inner-ear conditions safely before consultation. It is patient education, not a substitute for personalised medical advice or in-person evaluation.
Last medically reviewed: May 17, 2026 .
Find the cause of your vertigo
D
Dr. Prateek Porwal
Dr. Prateek Porwal (MBBS, DNB ENT, CAMVD) is a vertigo and BPPV specialist at Prime ENT Center, Nagheta Road, Hardoi, UP 241001. Inventor of the Bangalore Maneuver. Only VNG + Stabilometry setup in Central UP. Online consultations available across India — call/WhatsApp 7393062200.
