VNG ਟੈਸਟ ਕੀ ਹੈ ਇਹ ਉਹ ਮਰੀਜ਼ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪੁੱਛਦੇ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਚੱਕਰ, ਸੰਤੁਲਨ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ, BPPV ਦੀ ਦੁਬਾਰਾ ਸ਼ਿਕਾਇਤ, ਜਾਂ unclear vertigo pattern ਹੁੰਦਾ ਹੈ। VNG ਜਾਂ Videonystagmography ਇੱਕ balance test ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਖਾਸ goggles ਨਾਲ ਅੱਖਾਂ ਦੀ movement record ਕਰਕੇ inner ear ਅਤੇ vestibular system ਬਾਰੇ clue ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
ਹਰ vertigo ਮਰੀਜ਼ ਨੂੰ VNG ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ। ਪਰ ਜਦੋਂ history ਅਤੇ bedside exam ਤੋਂ diagnosis ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ clear ਨਾ ਹੋਵੇ, ਜਾਂ doctor ਨੂੰ canal mapping, unilateral weakness, bilateral weakness, ਜਾਂ central-looking pattern ਸਮਝਣਾ ਹੋਵੇ, ਤਦ ਇਹ test ਕਾਫੀ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਹੈ।
VNG ਟੈਸਟ ਕਿਵੇਂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ?
ਮਰੀਜ਼ ਨੂੰ special goggles ਪਹਿਨਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਫਿਰ ਕੁਝ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ target-following eye movements ਵੇਖੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਕੁਝ ਵਿੱਚ positional testing ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਕੁਝ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਵਿੱਚ caloric part ਰਾਹੀਂ ਦੋਵੇਂ ਕੰਨਾਂ ਦੇ balance response compare ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਨਾਲ doctor ਨੂੰ ਪਤਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਚੱਕਰ ਦਾ pattern inner ear, brain pathway, ਜਾਂ positional trigger ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੈ ਜਾਂ ਨਹੀਂ।
ਕਿਹੜੇ ਮਰੀਜ਼ ਨੂੰ VNG ਦੀ ਲੋੜ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ?
- ਵਾਰ-ਵਾਰ ਚੱਕਰ ਆਉਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਕਾਰਨ clear ਨਹੀਂ
- BPPV ਮੁੜ ਮੁੜ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ ਜਾਂ side / canal ਬਾਰੇ doubt ਹੈ
- chronic imbalance, oscillopsia, ਜਾਂ unexplained dizziness ਹੈ
- vestibular neuritis, Meniere disease, ਜਾਂ bilateral weakness ਦਾ ਸ਼ੱਕ ਹੈ
- bedside exam ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ deeper testing ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ
ਕੀ ਹਰ ਚੱਕਰ ਲਈ VNG ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੈ?
ਨਹੀਂ। classic BPPV ਵਿੱਚ ਕਈ ਵਾਰ positional bedside test ਹੀ ਕਾਫੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। blackout, blood pressure drop ਜਾਂ fainting ਵਾਲੇ pattern ਵਿੱਚ VNG ਮੁੱਖ test ਨਹੀਂ। ਇਸ ਲਈ test symptom pattern ਅਨੁਸਾਰ ਚੁਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, template ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਨਹੀਂ।
ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਕੀ ਪਤਾ ਲੱਗ ਸਕਦਾ ਹੈ?
VNG report ਵਿੱਚ positional nystagmus, caloric asymmetry, unilateral weakness, gaze instability, ਜਾਂ central-looking findings ਆ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਪਰ report ਆਪਣੇ ਆਪ diagnosis ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ। ਇਸਨੂੰ hearing symptoms, history, bedside exam, ਅਤੇ ਹੋਰ tests ਨਾਲ ਜੋੜ ਕੇ ਹੀ ਸਹੀ meaning ਨਿਕਲਦੀ ਹੈ।
ਟੈਸਟ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕੀ ਸਾਵਧਾਨੀ ਰੱਖਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ?
- ਜੇ doctor ਕੁਝ vertigo medicines ਰੋਕਣ ਲਈ ਕਹੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਹਦਾਇਤ ਮਾਨੋ
- ਬਹੁਤ heavy meal ਖਾ ਕੇ test ਲਈ ਨਾ ਜਾਓ
- neck problem, ear surgery, pregnancy, ਜਾਂ severe anxiety ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦੱਸੋ
- test ਦੌਰਾਨ ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਲਈ nausea ਜਾਂ dizziness ਵਧ ਸਕਦੀ ਹੈ
ਕਦੋਂ ਪਹਿਲਾਂ urgent assessment ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ?
ਜੇ ਚੱਕਰ ਨਾਲ ਨਵੀਂ hearing loss, ਇੱਕ ਪਾਸੇ ਕਮਜ਼ੋਰੀ, ਬੋਲਣ ਵਿੱਚ ਤਕਲੀਫ, double vision, severe headache, ਜਾਂ ਲਗਾਤਾਰ ਉਲਟੀ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਪਹਿਲਾਂ clinical emergency assessment ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। VNG planning ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਆਉਂਦੀ ਹੈ।
ਅਗਲਾ ਕੀ ਪੜ੍ਹਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ?
Punjabi positional symptoms ਲਈ Punjabi positional vertigo guide ਪੜ੍ਹੋ। BPPV maneuver ਲਈ Punjabi Epley page ਵੇਖੋ। ਹੋਰ ਪੰਜਾਬੀ ਚੱਕਰ ਲੇਖਾਂ ਲਈ Punjabi vertigo hub ਖੋਲ੍ਹੋ।
Medical disclaimer: ਇਹ ਪੇਜ ਸਿੱਖਿਆ ਲਈ ਹੈ। VNG report ਨੂੰ self-diagnosis ਲਈ ਵਰਤਣਾ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਨਹੀਂ। ENT ਜਾਂ vestibular specialist ਦੀ interpretation ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।